Pierwszy rejs Concorde'a
poniedziałek, 21 stycznia 2013 19:17

 

37 lat temu, 21 stycznia 1976 roku o godzinie 11:40, z Paryża i Londynu równocześnie wystartowały dwa ponaddźwiękowe samoloty pasażerskie Concorde. Maszyna Air France (F-BVFA) udała się w lot do Rio de Janeiro z międzylądowaniem w Dakarze, brytyjski Speedbird (G-BOAA) poleciał do Bahrajnu w Zatoce Perskiej. Tak rozpoczęła się era ponaddźwiękowych podróży.

Głównymi trasami Concorde'a były loty transatlantyckie z londyńskiego Heathrow oraz paryskiego portu Charles'a de Gaulle'a na lotniska JFK w Nowym Jorku i Dulles w Waszyngtonie przy rekordowych prędkościach i czasie o połowę krótszym od samolotów poddźwiękowych.

Concorde, naddźwiękowy samolot pasażerski o napędzie turboodrzutowym, powstał jako produkt międzynarodowego porozumienia między Francją i Wielką Brytanią przy udziale państwowych konsorcjów lotniczych Aérospatiale i British Aircraft Corporation. Nazwa Concorde odzwierciedla zawartą między obydwoma państwami umowę i w bezpośrednim tłumaczeniu oznacza zgodę. Jego pierwszy oblot odbył się w 1969 roku, a siedem lat później miało miejsce wprowadzenie go do służby trwającej 27 lat.

Był to dolnopłat w układzie delta z płatem o obrysie ostrołukowym, napędzany czterema silnikami Olympus - zbudowanych na bazie zespołu napędowego bombowca strategicznego Avro Vulcan. Concorde był pierwszym samolotem komunikacyjnym posiadającym system sterowania fly-by-wire (w wersji analogowej), a awionika zainstalowana na pokładzie była pierwszą, która wykorzystywała obwody hybrydowe. Głównym projektantem samolotu był Pierre Satre, a jego zastępcą Archibald Russel.

Concorde ląduje i startuje na dużo większych kątach natarcia, niż samoloty o skrzydłach skośnych czy prostych - powoduje to problemy z obserwacją pasa startowego z kabiny pilotów. Opuszczany nos Concorde'a był rozwiązaniem zapewniającym opływowy kształt aerodynamiczny podczas lotów naddźwiękowych oraz niezbędną widoczność podczas fazy startu i lądowania, a także w trakcie kołowania po płycie lotniska. Jego opuszczaniem zajmowały się siłowniki hydrauliczne, dokonujące obrotu struktury wokół zawiasów umieszczonych na jej dolnej krawędzi. Elementem wchodzącym w skład nosa była chowana osłona, której okna wykonane były z odpornego na wysokie temperatury szkła. Jej głównym zadaniem była ochrona przednich szyb kabiny pilotów przed działaniem wysokiej temperatury o pochodzeniu aerodynamicznym. Przed operacją obniżenia nosa, osłona była chowana do jego wnętrza za pomocą siłowników hydraulicznych.

 

alt



Czas trwania podróży poddźwiękowym odrzutowcem między Nowym Jorkiem a Paryżem wynosił osiem godzin, natomiast średni czas lotu transatlantyckiego naddźwiękowym wynosił poniżej 3,5 godziny. Jego maksymalną wysokością przelotową było 18 300 metrów (60 039 stóp), na której osiągał prędkość Ma = 2,02 (około 2 140 km/h), czyli dwa razy wyższą od tradycyjnego samolotu odrzutowego.

Na początku lat 80-tych było już jasne, że projekt nie spełnił oczekiwań brytyjskiego przemysłu lotniczego. Każdy rok operowania Concorde'a prowadził do strat finansowych brytyjskiego rządu, pojawił się nawet plan całkowitego jego wycofania ze służby. W 1983 roku rząd odsprzedał liniom British Airways wszystkie maszyny, ale przewoźnikowi również nie udało się zarobić na lotach ponaddźwiękowych.

Z roku na rok British Airways i Air France ograniczały ilość rejsów Concorde'a, a smutnym końcem kariery samolotu była katastrofa pod Paryżem z 25 lipca 2000 roku, w której zginęło 113 osób. W jej efekcie zaufanie pasażerów do samolotu spadło, choć w czasie śledztwa udowodniono, że do katastrofy nie przyczyniła się wada w konstrukcji samolotu.

10 kwietnia 2003 roku Air France i British Airways jednocześnie ogłosiły wycofanie Concorde'a ze służby, wśród wymienianych przez przewoźników powodów była niska liczba pasażerów po katastrofie z 2000 roku, spadek natężenia ruchu lotniczego spowodowany atakami z 11 września oraz rosnące koszty obsługi i paliwa lotniczego. Ostatni lot Concorde'a odbył sie 26 listopada 2003 roku.


Tekst: Alan Ravenhurst



Add this to your website